Καπετάν
Μιχάλης
του
Νίκου Καζαντζάκη
από το ΔΗΠΕΘΕ ΚΡΗΤΗΣ
«Καπετάν Μιχάλης»
του Νίκου Καζαντζάκη
από το ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης
στο ΕΥΡΙΠΙΔΕΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΡΕΜΑΤΙΑΣ
Παρασκευή 13 Ιουλίου και
Σάββατο 14 Ιουλίου
Το ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης παρουσιάζει την Πέμπτη 12
Ιουλίου ώρα 21.00 στο Ευριπίδειο Θέατρο Ρεματιάς την παράσταση
«Καπετάν Μιχάλης» του Νίκου Καζαντζάκη στο πλαίσιο του Φεστιβάλ
2007 που διοργανώνει το Αετοπούλειο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου
Χαλανδρίου.
Με την ευκαιρία συμπλήρωσης 50 χρόνων από τον θάνατο του Νίκου
Καζαντζάκη και την ανακήρυξη του 2007 ως "Έτος
Νίκου Καζαντζάκη" το
Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Κρήτης θεώρησε υποχρέωση να παρουσιάσει
σε μια επετειακή παράσταση τον "Καπετάν Μιχάλη". Ένα ρωμαλέο έργο που για τον Καζαντζάκη αποτελεί την Αναφορά Του, το Χρέος
Του απέναντι στην Κρήτη, απέναντι στον πατέρα του, στους προγόνους
του, στη γενιά του, στο πολύπαθο Νησί του.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Θεατρική Διασκευή: ΚΩΣΤΗΣ ΚΟΛΩΤΑΣ
Σκηνοθεσία: ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΟΓΛΗΣ
Σκηνικά – Επιμέλεια κοστουμιών: ΒΑΛΙΑ ΜΑΡΓΑΡΙΤΗ
Μουσική: ΒΑΣΙΛΗΣ ΣΚΟΥΛΑΣ & ΛΟΥΔΟΒΙΚΟΣ
ΤΩΝ ΑΝΩΓΕΙΩΝ
ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΜΕΡΟΣ ΟΙ ΗΘΟΠΟΙΟΙ
ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΟΓΛΗΣ Σήφακας
ΝΙΚΟΣ ΒΕΡΛΕΚΗΣ Καπετάν Μιχάλης
ΝΙΚΟΣ ΔΑΔΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Νουρήμπεης
ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ Εφεντίνα
ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗ Εμινέ
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΡΟΝΤΗΡΗΣ Ιδομενέας
ΙΣΙΔΩΡΟΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ Μανούσακας
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΡΑΜΠΕΤΣΗΣ Τίτυρος
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΑΝΤΕΣΗ Ρηνιώ
ΝΕΚΤΑΡΙΑ ΓΙΑΝΝΟΥΔΑΚΗ Κατερίνα
ΤΑΣΟΣ ΣΩΤΗΡΑΚΗΣ Καπ. Πολυξύγκης
ΝΙΚΟΣ ΤΟΥΡΝΑΚΗΣ Βεντούζος
ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΜΠΟΤΩΝΑΚΗΣ Καπ. Στεφανής
ΝΙΚΟΣ ΣΚΟΥΛΑΣ Θοδωρής
ΝΙΚΟΣ ΒΑΣΙΛΑΚΗΣ Καγιαμπής
Είσοδος ελεύθερη
΄Ωρα Έναρξης 21.00
ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ:
Η δράση τοποθετείται στην τουρκοκρατούμενη
Κρήτη. Ο τόπος βράζει, τα πάθη ανάμεσα σε Τούρκους και Κρητικούς
οξύνονται. Μεγάλη αναταραχή παντού. Έχουν προηγηθεί οι επαναστάσεις
του 1854, του 1866 και του 1878. Το αίμα που έχει χυθεί γυρεύει
κι άλλο αίμα. Κάποιοι υποστηρίζουν πως η Κρήτη θα λευτερωθεί
με τα γράμματα και το μυαλό κι άλλοι, ανάμεσά τους κι ο Καπετάν
Μιχάλης –ασυμβίβαστος, απόκοτος, θεριό ανήμερο– με την καρδιά,
τη λεβεντιά και το ντουφέκι: Παντέρμη Κρήτη! κράζει. Αυτοί λέει
θα σε λευτερώσουν με τα γράμματα, με τη φράγκικη βοήθεια!
Ως κεφαλή των χριστιανών δέχεται το κάλεσμα
τ’ αδερφοχτού του, Νουρήμπεη, ν’ ανταμώσουν για να μερέψει ο
τόπος. Εκεί, στο κονάκι του μπέη, θωρεί την Kερκέζα Εμινέ. Η
ομορφιά της τόνε σκλαβώνει. Αλλοπαρμένος απ’ το κρυφό σαράκι
μα κι από το πάθος του για λευτεριά, προκαλεί την τουρκιά μπαίνοντας
με τη φοράδα του σε τζαμιά και τούρκικους καφενέδες. Οι Τούρκοι
γυρεύουν να ξεπλύνουν τη ντροπή. Παλιά πάθη αναβιώνουν: ο Νουρήμπεης
σκοτώνει τον αδερφό του Καπετάν Μιχάλη, λαβώνεται όμως, κι ο
Θοδωρής, γιος του σκοτωμένου, τον ανιψιό του μπέη. Η Εμινέ, ερωμένη
του Καπετάν Πολυξύγκη, περιφρονώντας το μπέη, δραπετεύει για
να ζήσει μαζί του. Αποζητά να βαφτιστεί χριστιανή και να τον
παντρευτεί. Παραγγέλνουν στον Καπετάν Μιχάλη να γενεί κουμπάρος.
Το πάθος του για την Κερκέζα φουντώνει. Ο Νουρήμπεης τον προκαλεί
να ξεκαθαρίσουν, μα διαπιστώνοντας την αδυναμία του, δεν τον
καταδέχεται. Ο μπέης αυτοκτονεί.
Η κατάσταση οδηγείται σε ξεσηκωμό και οι καπεταναίοι
βγαίνουν στο κλαρί. Κατά την επίθεση των τουρκικών στρατευμάτων
στο μοναστήρι του Αφέντη Χριστού, όπου είχαν ταμπουρωθεί οι εξεγερμένοι,
ο Καπετάν Μιχάλης λείπει. Πληροφορημένος πως συγγενείς του μπέη
απήγαγαν την Εμινέ, προφταίνει τους απαγωγείς, τη λευτερώνει
και τη στέλνει σε μέρος ασφαλές. Σα διαπιστώνει όμως την καταστροφή
του μοναστηριού θεωρεί υπεύθυνο τον εαυτό του μα και την Κερκέζα.
Παλεύοντας με τους δαιμόνους του, γυρνώντας πίσω, τη σφάζει:
δεν ανέχεται μια γυναίκα να μπαίνει ανάμεσα στο χρέος προς την
καρδιά και στο χρέος προς την πατρίδα! Στις γραφές που πέμπουν
δεσποτάδες και αγάδες να πάψουν οι σφαγές απαντά: Ελευθερία ή
Θάνατος! Ε, κακομοίρηδες Κρητικοί! Ελευθερία και Θάνατος!
Η φιλοσοφία της παράστασης δεν στέκεται στο
ηθογραφικό στοιχείο μα διεισδύει βαθύτερα, αφού η ματιά και η
αντίληψη του σκηνοθέτη κινούνται στα επίπεδα μιας σύγχρονης τραγωδίας.
Το έργο παραμένει επίκαιρο μιας και οι έννοιες αλλά και οι πανανθρώπινες
αξίες που πραγματεύεται, όπως της ελευθερίας, των ανθρωπίνων
σχέσεων, της τιμής, του χρέους προς τη γενιά, του χρέους προς
την πατρίδα ή της αυτοθυσίας, εξακολουθούν να μας χαρακτηρίζουν
ως λαό. Το πιστεύω του Καζαντζάκη, μέσα από τη ρήση του Ιδομενέα:
Θα πεθάνω λεύτερος, γιατί σε όλη μου τη ζωή πολέμησα για τη λευτεριά!,
γίνεται έργο του Καπετάν Μιχάλη!
ΚΑΠΕΤΑΝ ΜΙΧΑΛΗΣ