Γ΄ Πανελλήνιο Θεατρολογικό Συνέδριο

ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ

Γ΄ Πανελλήνιο Θεατρολογικό Συνέδριο

ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ:
ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΠΑΡΧΕΣ ΩΣ ΤΗ ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΗ ΕΠΟΧΗ

ΡΕΘΥΜΝΟ 23 - 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2008

Πολιτιστικό Φοιτητικό Κέντρο ΞΕΝΙΑ
Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών

Πέμπτη, 23 Οκτωβρίου 2008

17:30-18:30: Έναρξη συνεδρίου - Χαιρετισμοί

Πρύτανης
Κοσμήτορας
Πρόεδρος Τμήματος Φιλολογίας

Διευθυντής ΙΜΣ

ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

Ενότητα Α΄. Προσπάθειες Ανανέωσης της Δραματουργίας

Εναρκτήρια Συνεδρία: Πρόεδρος: Θανάσης Καλπαξής (Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών)

19:00-19:20: Μαρίνα Ροδοσθένους (Πανεπιστήμιο Κύπρου), Παράδοση και εκσυγχρονισμός στην τραγωδία του Ιωάννη Ανδρέα Τρωίλου, Ροδολίνος

19:20-19:40: Αρετή Βασιλείου (Πανεπιστήμιο Πατρών), Ο Προφήτης και ο Ποιητής: ο θεσμός της μαντείας στη νεοελληνική δραματουργία

19:40-20:00: Ιωάννα Παπαγεωργίου (Πανεπιστήμιο Πατρών), Οι δραματικοί χαρακτήρες του Ιωάννη Ζαμπέλιου

20:00-20:20: Παναγιώτης Μουλλάς (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Οι αθηναϊκοί ποιητικοί διαγωνισμοί (1851-1877) και το θέατρο

20:20-20:40: Άννα Σταυρακοπούλου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Αρχοντοχωριάτης και Αγαθόπουλος ο Ξηροχωρίτης: όπου ο Μολιέρος συναντά τον Παντελή Σούτσα (1876)

ΣΥΖΗΤΗΣΗ – ΤΕΛΟΣ Α΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ

Παρασκευή, 24 Οκτωβρίου 2008

Συνεδρία Β΄: Πρόεδρος: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΟΥΛΛΑΣ (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)

10:00-10:20: Κωνσταντίνα Ριτσάτου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Μαθήματα γάμου μέσα από τις κωμωδίες του Αντώνη Αντωνιάδη στον ύστερο 19ο αιώνα

10:20-10:40: Peter Bien (Ντάρμάουθ Κόλετζ, ΗΠΑ), Η ανεπιτυχής προσπάθεια του Νίκου Καζαντζάκη να εκσυγχρονίσει το ελληνικό θέατρο στην πρώτη δεκαετία του εικοστού αιώνα

10:40-11:00: Σταμάτης Φιλιππίδης (Πανεπιστήμιο Κρήτης), Τα αστικά θεατρικά έργα του Δημήτρη Μπόγρη

11:00-11:20: Γιάννης Κιουρτσάκης (Συγγραφέας), Το μπόλι του νεωτερισμού και η γονιμότητα της παράδοσης: ένα παράδειγμα από τον Καραγκιόζη του Αντώνη Μόλλα

ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΤΕΛΟΣ Β΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ

ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

Συνεδρία Γ΄: Πρόεδρος: PETER BIEN (Ντάρμουθ Κόλετζ)

12:00-12:20: Θανάσης Καραγιάννης (Δρ. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων), Ο Βασίλης Ρώτας και η δραματουργία για παιδιά και έφηβους: από τις παραδοσιακές θεματικές και ιδεολογικές απόπειρες (1927-1934) στη μετέπειτα σημαντική μεταστροφή του (1943-1964)

12:20-12:40: Ηρακλής Χατζηιωαννίδης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Μεγαλοϊδεάτης ή ανανεωτής της παράδοσης; Το ‘νεοελληνικό λαϊκό θέατρο’ τού Γιώργου Θεοτοκά

12:40-13:00: Κέλη Δασκαλά (Πανεπιστήμιο Κρήτης), Κάτω απ’ τον άδειο ουρανό: η θεατρική μελαγχολία του Άλκη Αγγελόγλου στα χρόνια του Εμφυλίου

13:00-13:20: Φιλοθέη Κολίτση (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Μια άγνωστη πτυχή της Διδώς Σωτηρίου: δυο θεατρικά έργα κι ένας μονόλογος

13:20-13:40: Κωνσταντίνος Κυριακός (Πανεπιστήμιο Πατρών), H δραματουργία του Σωτήρη Πατατζή: «βιοποριστικό θέατρο» και «θέατρο προβληματισμού»

ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΤΕΛΟΣ Γ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ

Συνεδρία Δ΄ Πρόεδρος: ΈΛΣΗ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΔΟΥ (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)

16:30-16:50: Αγγέλα Καστρινάκη (Πανεπιστήμιο Κρήτης), Θωμάς ο Δίψυχος, ο Απόκρυφος: ο Τερζάκης και η ανταρσία της Γνώσης

16:50-17:10: Αλίκη Μπακοπούλου-Χωλς (Πανεπιστήμιο Αθηνών), Πηγαίνουμε στην Τροία για την Ιθάκη. Οδυσσέα γύρισε σπίτι

17:10-17:30: Αφροδίτη Σιβετίδου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Μεταγραφή και μοντερνικότητα στη σύγχρονη ελληνική δραματουργία

17:30-17:50: Εύη Προύσαλη (Πανεπιστήμιο Πατρών), Η ανατρεπτική θεατρική γραφή του Βασίλη Ζιώγα

ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΤΕΛΟΣ Δ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ

ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

Συνεδρία Ε΄: Πρόεδρος: ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΣΙΒΕΤΙΔΟΥ (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)

18:20-18:40: Έφη Βαφειάδη (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Θέατρο της μετανάστευσης: η περίπτωση του Θόδωρου Πατρικαρέα

18:40-19:00: Φίλιππος Χάγερ (Πανεπιστήμιο Λονδίνου, Royal Holloway), ‘‘Υπάρχει Σύγχρονο Ελληνικό Έργο;’’: η νεωτερικότητα ως ιδεολογική και θεσμική αμφισβήτηση της παράδοσης στο Νεοελληνικό Θέατρο της περιόδου 1970-1973

19:00-19:20: Έλση Σακελλαρίδου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Αναθεώρηση των ειδολογικών ορίων: το θέατρο του Δημήτρη Δημητριάδη

19:20-19:40: Ρέα Γρηγορίου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Τα δραματικά πρόσωπα στο θέατρο του Διαλεγμένου

ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΤΕΛΟΣ Ε΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ

ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

Ενότητα Β΄. Η επαγγελματική κατάσταση του νεοελληνικού θεάτρου

Συνεδρία ΣΤ΄: Πρόεδρος: ΤΙΝΑ ΚΡΟΝΤΗΡΗ (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)

20:10-20:30: Κωνσταντίνα Γεωργιάδη (Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών), Τα πρώτα βήματα συνδικαλιστικής οργάνωσης στο νεοελληνικό θέατρο: ο ‘‘Σύνδεσμος Δραματικών Συγγραφέων’’ και η πορεία προς τη νομοθετική κατοχύρωση της θεατρικής πνευματικής ιδιοκτησίας (1894-1909)

20:30-20:50: Αντώνης Γλυτζουρής (Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών), Το ‘θέατρον των μαλλιαρών’ και ο Θωμάς Οικονόμου (1907)

20:50-21:10: Μανώλης Σειραγάκης (Πανεπιστήμιο Κρήτης), Κρατισμός και υποκριτική στη δεκαετία του ’30

ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΤΕΛΟΣ ΣΤ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ

Σάββατο, 25 Οκτωβρίου 2008

Συνεδρία Ζ΄: Πρόεδρος: ΛΙΛΑ ΜΑΡΑΚΑ (Πανεπιστήμιο Αθηνών)

10:00-10:20: Τίνα Κροντήρη (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Μεταπολεμική Ανανέωση: πρώτες προσπάθειες (1945)

10:20-10:40: Μαρία Φραγκή (Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Καΐρου, Νεοελληνικό Ινστιτούτο Πανεπιστημίου Σορβόννης), Τοπία και ουτοπία στο θέατρο για παιδικό και νεανικό κοινό

10:40-11:00: Σάββας Πατσαλίδης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Εθνικά Θέατρα: αναγκαία ή απλώς χρήσιμα;

ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΤΕΛΟΣ Ζ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ

ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

Ενότητα Γ΄. Η τέχνη του ηθοποιού

Συνεδρία Η΄: Πρόεδρος ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΗΣ (Πανεπιστήμιο Αθηνών)

11:40-12:00: Ηρώ ΗΗΚατσιώτη (Πανεπιστήμιο Αθηνών), "Για ένα φράγκο Φασουλή...": η υποδοχή του Κοκλέν στην Αθήνα

12:00-12:20: Αντρέας Δημητριάδης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Ο βεντετισμός στο νεοελληνικό θέατρο

12:20-12:40: Μαρία Μαυρογένη (Δρ. Πανεπιστημίου Κρήτης), Η ιστορία ενός επαγγέλματος: μίμοι-μεταμορφωτές στο Μεσοπόλεμο

12:40-13:00: Κλειώ Φανουράκη (Πανεπιστήμιο Πατρών), Ο σύγχρονος ρόλος του Hθοποιού-Performer: ακροβάτης στο χρόνο;

ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΤΕΛΟΣ Η΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ

Ενότητα Δ΄. Η τέχνη του σκηνοθέτη

Συνεδρία Θ΄: Πρόεδρος: ΈΦΗ ΒΑΦΕΙΑΔΗ (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)

16:30-16:50: Λίλα Μαράκα (Πανεπιστήμιο Αθηνών), Ζαχ. Παπαντωνίου, Ο Όρκος του πεθαμένου στη σκηνοθεσία του Σπ. Μελά

16:50-17:10: Αλέξανδρος Ευκλείδης (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας), Η σκηνοθεσία πέραν της σκηνής: το παράδειγμα της σχολής και του περιοδικού του Σωκράτη Καραντινού

17:10-17:30: Γιάννα Τσόκου (Δρ. Πανεπιστημίου Βιέννης), Σχέσεις σκηνοθεσίας - σκηνογραφίας στο μεταπολεμικό ελληνικό θέατρο: η περίπτωση του Σωκράτη Καραντινού

ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΤΕΛΟΣ Θ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ

ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

Συνεδρία Ι΄: Πρόεδρος: ΠΛΑΤΩΝΑΣ ΜΑΥΡΟΜΟΥΣΤΑΚΟΣ (Πανεπιστήμιο Αθηνών)

18:00-18:20: Δημήτρης Σπάθης (Πανεπιστήμιο Αθηνών), Ο σκηνοθέτης Γιαννούλης Σαραντίδης: μια διαδρομή από το χθες στο αύριο του νεοελληνικού θεάτρου

18:20-18:40: Άντρη Κωνσταντίνου (Πανεπιστήμιο Κύπρου), Ένας Γερμανός στη Λευκωσία: η πρόσληψη του Μπρεχτ στην Κύπρο μέσα από τις σκηνοθεσίες του Heinz-Uwe Haus

18:40-19:00: Κάτια Αρφαρά (Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales, Παρίσι), Το μεταμοντέρνο στο σύγχρονο ελληνικό θέατρο: σκηνικές εκδοχές και θεωρητικές προσεγγίσεις ενός παρεξηγημένου όρου

19:00-19:20: Μαριλένα Ζαρούλια (Πανεπιστήμιο Δουβλίνου), Κοσμοπολιτισμός και Ουτοπία: εκσυγχρονίζοντας την παράδοση; οι περιπτώσεις του Εθνικού Ύμνου και της Τελετής Έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας

ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΤΕΛΟΣ Ι΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ

ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

Ενότητα Ε΄. Η σκηνικη αναβίωση του αρχαιου δραματοσ

Συνεδρία ΙΑ΄: Πρόεδρος ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Πανεπιστήμιο Πατρών)

20:00-20:20: Αλέξης Πολίτης (Πανεπιστήμιο Κρήτης), Η δημόσια ανάγνωση των Περσών σε φαναριώτικο αρχοντικό (1820)

20:20-20:40: Βάνια Παπανικολάου (Πανεπιστήμιο Κρήτης), Η νεορομαντική πρόσληψη της αρχαιοελληνικής τραγωδίας από τον Κωνσταντίνο Χρηστομάνο

20:40-21:00: Άννα Μισοπολινού (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας), Λίνος Καρζής (1894-1978): μεταφυσικές αναζητήσεις στο νεοελληνικό θέατρο του μεσοπολέμου

ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΤΕΛΟΣ ΙΑ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ

Κυριακή, 26 Οκτωβρίου 2008

Ενότητα Ε΄. Η σκηνικη αναβίωση του αρχαιου δραματος (συνέχεια)

Συνεδρία ΙΒ΄: Πρόεδρος ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΣΗΦΑΚΗΣ (Πανεπιστήμιο Νέας Υόρκης)

10:00-10:20: Δηώ Καγγελάρη (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Οι ‘‘αιωνιστές’’, οι ‘‘συγχρονιζόμενοι ευρωπαϊστές’’ και το αρχαίο δράμα

10:20-10:40: Νατάσα Σιουζουλή (Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βερολίνου), Η παράδοση του Φεστιβάλ Επιδαύρου: οι συγγένειες με τα φεστιβάλ του Μπαϊρόιτ και του Σάλτσμπουργκ

10:40-11:00: Ελευθερία Ιωαννίδου (Πανεπιστήμιο Οξφόρδης), Το αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου ως ετεροτοπία και η πρόσληψη του αρχαίου δράματος στη νεώτερη Ελλάδα

11:00-11:20: Πλάτων Μαυρομούστακος (Πανεπιστήμιο Αθηνών), Αντιγόνες

ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΤΕΛΟΣ ΙΒ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ

ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

Ενότητα ΣΤ΄. Το θέατρο και οι άλλες τέχνες

Συνεδρία ΙΓ΄: Πρόεδρος ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΦΙΛΙΠΠΙΔΗΣ (Πανεπιστήμιο Κρήτης)

12:00-12:20: Τασούλα Μαρκομιχελάκη (Δρ. Πανεπιστημίου Κέημπριτζ), Παράδοση και εκσυγχρονισμός: τέσσερις διασκευές του Ερωτόκριτου στο νεοελληνικό θέατρο (1929-2005)

12:20-12:40: Έρη Σταυροπούλου (Πανεπιστήμιο Αθηνών), Νεοελληνική πεζογραφία και ποίηση στη σκηνή

12:40-13:00: Γιάννης Σαμπροβαλάκης (Ιόνιο Πανεπιστήμιο) - Μαρία Χναράκη (Πανεπιστήμιο Ντρέξελ, Φιλαδέλφεια), Καζαντζάκης και Καλομοίρης: δύο Πρωτομάστορες της ελληνικής τέχνης

13:00-13:20: Παναγιώτα Κωνσταντινάκου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Τα όρια του σκηνογραφικού εκσυγχρονισμού στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου: η περίπτωση των Πικιώνη και Στέρη

ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΤΕΛΟΣ ΙΓ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ

Συνεδρία ΙΔ΄: Πρόεδρος: ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΑΣ (Πανεπιστήμιο Αθηνών)

16:00-16:20: Νατάσσα Χασιώτη (Κρατική Σχολή Χορού), Πολιτική και κοινωνική διάσταση της σχέσης χορού και θεάτρου από το Μεσοπόλεμο μέχρι τα πρώτα μετεμφυλιακά χρόνια

16:20-16:40: Παναγιώτα Μήνη (Πανεπιστήμιο Κρήτης), Η εμφάνιση του ομιλούντος κινηματογράφου και το ελληνικό θέατρο

16:40-17:00: Άννα Πούπου (Ινστιτούτο Κινηματογραφικών και Οπτικοακουστικών Ερευνών, Πανεπιστήμιο Σορβόννης), Ελληνικός μεταπολεμικός κινηματογράφος και θεατρικότητα: από τον θεατρικό χώρο στην κινηματογραφημένη πόλη

ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΤΕΛΟΣ ΙΔ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ

ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

Ενότητα Ζ΄. Η πρόσληψη του θεάτρου από το κοινό και την κριτική

Συνεδρία ΙΕ΄: Πρόεδρος: ΣΑΒΒΑΣ ΠΑΤΣΑΛΙΔΗΣ (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)

17:30-17:50: Θεόδωρος Γραμματάς (Πανεπιστήμιο Αθηνών), Για μια διαφορετική θεώρηση της ιστορίας του νεοελληνικού θεάτρου: μεθοδολογικά σχήματα και ερμηνευτικές προτάσεις

17:50-18:10: Ιουλία Πιπινιά (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Αντιδράσεις του θεατρικού κοινού στην Αθήνα του 1890

18:10-18:30: Στάθης Γεωργιάδης (Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο, Φλωρεντία), Ελληνικές παραστάσεις μολιερικών έργων στο σταυροδρόμι Ανατολής και Δύσης: Αθήνα, Ιστανμπούλ και Αλεξάνδρεια (τέλος 19ου- αρχές 20ού αιώνα). Μια πρώτη προσέγγιση

18:30-18:50: Χριστίνα Ντουνιά (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων), Ο Πέτρος Πικρός και η θεατρική κριτική

ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΤΕΛΟΣ ΙΕ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ

ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

Συνεδρία ΙΣΤ΄: Πρόεδρος: ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)

19:30-19:50: Κωνσταντίνα Ζηροπούλου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Η θεατρική κριτική: μια άγνωστη πτυχή του Γιώργου Σεβαστίκογλου

19:50-20:10: Γεωργία Λαδογιάννη (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων), Το θέατρο στο περιοδικό Ελεύθερα Γράμματα (1945-1951).

20:10-20:30: Γιώργος Σαμπατακάκης (Πανεπιστήμιο Πατρών), Έγκληση στην τάξη της Μιμήσεως: οι αξιολογικές υπεραξίες της νεοελληνικής θεατρικής κριτικής

20:30-20:50: Θόδωρος Χατζηπανταζής (Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών), Ο ιδιόμορφος χαρακτήρας της Πρωτοπορίας στο ελληνικό θέατρο: το παράδειγμα των Βρικολάκων

ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΤΕΛΟΣ ΙΣΤ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ

ΛΗΞΗ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

Γ' ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΘΕΑΤΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ