Οι έμποροι

Του Ζοέλ Πομμερά:
μια πρωτότυπη θεατρική πρόταση
από την Πειραματική Σκηνή της “Τέχνης”
στα 43α “Δημήτρια”

Έναν ακόμη άγνωστο στη χώρα μας σύγχρονο ευρωπαίο δραματουργό παρουσιάζει η Πειραματική Σκηνή της “Τέχνης” στο θέατρο “Αμαλία” της Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για τον γάλλο συγγραφέα και σκηνοθέτη Ζοέλ Πομμερά και για το ιδιαίτερα πρωτότυπο έργο του “Οι έμποροι”. Με την παραγωγή αυτή ο θίασος συμμετέχει στα 43α “Δημήτρια” του Δήμου Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο των οποίων θα δοθούν οι τρεις πρώτες παραστάσεις: το Σάββατο 15 Νοεμβρίου στις 9 μ.μ., την Κυριακή 16 στις 7 μ.μ. και τη Δευτέρα 17 στις 9 μ.μ. Στη συνέχεια, το έργο θα παίζεται κάθε Παρασκευή.

Η μετάφραση και η σκηνοθεσία είναι του Γιάννη Λεοντάρη, τα σκηνικά και τα κοστούμια της Μαρίας Καβαλιώτη, οι φωτισμοί του Χρήστου Γιαλαβούζη. Βοηθός σκηνοθέτη η Κορίνα Βασιλειάδου. Τους ρόλους ερμηνεύουν οι ηθοποιοί: ΈφηΣταμούλη, Νίκος Λύτρας, Νανά Παπαγαβριήλ, Κυριάκος Δανιηλίδης, Δημήτρης Βάρκας, Ελένη Βλαχοπούλου, Μομώ Βλάχου, Μαριέττα Σπηλιοπούλου.

Είναι ένα έργο εξαιρετικά επίκαιρο, που μιλάει για την εποχή μας με τη γλώσσα της εποχής μας. Μιλάει για την εργασία και την ανεργία ως κοινωνικό και υπαρξιακό πρόβλημα, για τη μοναξιά και τη φιλία, για τις μεταφυσικές διαφυγές από την καθημερινή πραγματικότητα. Πρόκειται για μια θεατρική παραβολή, τον τίτλο της οποίας φωτίζει με τα λόγια του ένα από τα πρόσωπα του έργου: «Είμαστε ακριβώς σαν τους εμπόρους, μοιάζουμε με τους πωλητές. Πουλάμε την εργασία μας, πουλάμε το χρόνο μας. Ό,τι πιο πολύτιμο διαθέτουμε. Το χρόνο της ζωής μας. Την ίδια τη ζωή μας. Είμαστε έμποροι της ζωής μας».

Κεντρικό γεγονός, η αφήγηση μιας ιστορίας προς τους θεατές με δύο τρόπους ταυτοχρόνως: με τις λέξεις και με τη γλώσσα των σωμάτων. Η πλοκή ακυρώνει γρήγορα την ουδετερότητα του λόγου, το εξωπραγματικό εισβάλλει στο πραγματικό, οι πράξεις των ατόμων αντιφάσκουν με τη συλλογική ρητορεία. Μέσα σε ένα σύμπαν ειρωνικό και τραγικό, ο συγγραφέας συνθέτει μια συναρπαστική εικόνα της σύγχρονης ζωής. Όπως γράφει ο ίδιος, «ο λόγος δεν είναι αντικειμενικός, το αντίθετο μάλιστα, οι πράξεις που αναδύονται από την αφήγηση συμβαίνει συχνά να τη διαψεύδουν. Εναπόκειται στο θεατή να συμπληρώσει με τη βοήθεια της φαντασίας του, ή και να ονειρευτεί, το νόημα αυτής της παραβολής».

Το έργο ανεβάστηκε τον Ιανουάριο του 2006 στο Εθνικό Θέατρο του Στρασβούργου, σε σκηνοθεσία του ίδιου του συγγραφέα. Στη συνέχεια, η παράσταση παρουσιάστηκε με μεγάλη επιτυχία στο Φεστιβάλ της Αβινιόν, τον Ιούλιο της ίδιας χρονιάς. Στο ίδιο Φεστιβάλ παρουσιάστηκαν και τα έργα του: Στον κόσμο (2005), Η Κοκκινοσκουφίτσα (2006), Τρέμω (2008).

Ο Ζοέλ Πομμερά γεννήθηκε στη Ρουέν το 1963 και έχει γράψει ως τώρα δεκαπέντε έργα. Το 1990 ίδρυσε το θίασο “Compagnie Louis Brouillard”, ο οποίος φέτος και για τα τρία επόμενα χρόνια φιλοξενείται από τον Πήτερ Μπρουκ στο παρισινό θέατρο “Bouffes du Nord”. Με τον θίασο αυτόν σκηνοθετεί ο ίδιος όλα τα έργα του, των οποίων η γραφή ολοκληρώνεται κατά τη διάρκεια των δοκιμών. Με την παράσταση της Θεσσαλονίκης, είναι η πρώτη φορά που εμπιστεύεται το ανέβασμα ενός έργου του σ’ έναν άλλο θίασο κι έναν άλλο σκηνοθέτη.
Το έργο του Πομμερά είναι ένα παράξενο παιχνίδι ανάμεσα στο θέατρο και την πραγματικότητα, για το οποίο ο Γιάννης Λεοντάρης, σκηνοθέτης της παράστασης της Θεσσαλονίκης, γράφει: «Οι Έμποροι δεν είναι ένας καθρέφτης της πραγματικότητας. Ο Πομμερά δε δίνει απαντήσεις. Δημιουργεί σιωπές και κενά. Δεν μεταφράζει την ανεργία, την αλλοτρίωση, την τραγωδία των σχέσεων, τη βαρβαρότητα των πόλεων, σε καλλιτεχνικό γεγονός. Δημιουργεί επί σκηνής ένα σύμπαν με δικούς του νόμους, με δικές του σκοτεινές περιοχές, με ανθρώπινα πλάσματα που δεν μιλούν, αλλά ζουν, αναπνέουν και πονούν πραγματικά. Ο θεατής δεν καλείται να το αποκρυπτογραφήσει ούτε να το ερμηνεύσει, αλλά μόνο να το παρατηρήσει. Ωστόσο, ο ιδιοτελής Πομμερά ‘δηλητηριάζει’ σιγά σιγά τη σκέψη του. Πιστεύω ότι μετά το τέλος της παράστασης, και αφού παρέλθει ένα – πάντα απαραίτητο και πολύτιμο – διάστημα απόλυτης αμηχανίας, το κείμενο αρχίζει να αποκαλύπτεται με μικρές εκρήξεις που λαμβάνουν χώρα μέσα στο κεφάλι του θεατή. Είναι οι ίδιες εκρήξεις που ακούν μέσα στο κεφάλι τους κάποια στιγμή τα πρόσωπα του έργου. Και τότε, μ’ έναν τρόπο ανεξήγητο, ο θεατής συνειδητοποιεί ότι οι εκρήξεις έχουν συμβεί στ’ αλήθεια. Ότι αυτά που είδε λίγο πριν δεν είναι θέατρο. Είναι αληθινά».

Κρατήσεις θέσεων: τηλ. 2310.821483.

Ώρες ταμείου: 10-2 & 5-9

 

ΟΙ ΕΜΠΟΡΟΙ