ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ ΕΝΟΣ
ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΥ ΔΡΩΜΕΝΟΥ
ΣΕ ΕΝΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η έμπνευση για ένα δρώμενο για παιδιά με τα πως
και τα γιατί που τη συνοδεύουν έχει για μένα το κίνητρο της φανατικής
αγάπης προς το θέατρο καθώς και την ανάγκη για ένα πηγαίο μάθημα
ιστορίας χωρίς περιττές πατριωτικές κορώνες και τέλος την συναρπαστική
γοητεία να δουλεύεις με τα παιδιά ενός δημοτικού σχολείου που σε
κερδίζουν πάντα με τον αυθορμητισμό της έκφρασης, την προχωρημένη
κρίση τους που συχνά σε εκπλήσσει ευχάριστα και τον ενθουσιασμό
τους να «πρωταγωνιστήσουν», που είναι κατάλοιπο της εποχής και
της μόδας που θεοποιεί την οποιαδήποτε προβολή.
Η αφορμή ήταν αυτή τη φορά η εθνική επέτειος του
«ΟΧΙ» και το έργο ανέβηκε με το αβαντάζ μιας γόνιμης συνεργασίας
των συλλόγων γονέων και των δασκάλων σε μια αξιοπρεπή αίθουσα που
παραχωρήθηκε ευγενικά από το πολιτιστικό κέντρο του Δήμου Αθηναίων
στα Κάτω Πετράλωνα. Η μόνη αντικειμενική δυσκολία ήταν η εντατικές
πρόβες σε λίγο χρονικό διάστημα και τα μικρά τεχνικά προβλήματα
που μας άφησαν κωμικοτραγικές αναμνήσεις που τονίζοντας την πολύτιμη
χαρά του λάθους.
Στα 23 χρόνια που εργάζομαι στο χώρο της πρωτοβάθμιας
εκπαίδευσης έχω γράψει, διασκευάσει και σκηνοθετήσει αρκετά θεατρικά
μουσικοχορευτικά δρώμενα για παιδιά με αφορμή σχολικές γιορτές
και μαθητικά φεστιβάλ. Αυτή τη φορά η δημιουργική εμπειρία μου
απέδωσε ένα ολοκληρωμένο θεατρικό δρώμενο με οπτικά και ηχητικά
εφέ και στοιχεία interactive που σε κάποιες χρονικές στιγμές αφύπνισε
το κοινό που ευτυχώς γέλασε με τα κωμικά μέρη του κειμένου.
Η ιστορία ήταν ένα όνειρο ενός εντεκάχρονου αγοριού
που χορεύει με hip-hop και έχει είδωλό του τον Spiderman. Ενώ κοιμάται
ταξιδεύει ονειρικά στην εποχή του ’40 βιώνοντας τα γεγονότα του
ελληνοϊταλικού πολέμου και της αντίστασης κατά των Γερμανών κατακτητών
σε μια Αθήνα της πείνας που είχε ωστόσο ακόμα το άρωμα το γιασεμιού.
Εκεί τα τίμια νιάτα ορμούν στα τρένα για το μέτωπο μέχρι την ταπεινωτική
τους επιστροφή στην σκλαβωμένη Αθήνα. Ο Στάθης, ο ήρωας του έργου
γίνεται ένας μικρός ήρωας κλέβοντας λάστιχα και τρόφιμα από τους
Γερμανούς με την ομάδα του και επιβιώνει θαυμάσια με το βάρος μιας
μάνας ενός τραυματισμένου στρατιώτη που τον περνάει για ορφανό
που έχασε τα λογικά του.
Όταν ξυπνάει με εφιάλτες παίρνει ως δώρο από τον
πατέρα του ένα τεύχος του θρυλικού «Μικρού ήρωα» και πηγαίνει με
προθυμία χωρίς την συνηθισμένη του βαριεστιμάρα συνοδεύοντας τον
πατέρα του σε μια παρέλαση που μετατρέπεται σε διαδήλωση για την
ειρήνη ενώ μια ομάδα παιδιών διαβάζουν τις απόψεις τους για την
ειρήνη, τη φύση και τη ζωή κλείνοντας το δρώμενο μ’ ένα τραγούδι
για την ειρήνη αφορμή για να σχηματίσουν τα απιδιά μια αγκαλιά
γύρω από το κοινό.
Το «Όνειρο για μικρούς ήρωες» ήταν μια αποτελεσματική
ως αίσθηση συνύπαρξη του ρήματος «παίζω» με μια πιο κωμική απ’
τη συνηθισμένη ματιά στην Ιστορία μας διανθισμένη με την χαμένη
αθωότητα μιας άλλης εποχής που γεννάει την επιθυμία να βρούμε και
να αξιοποιήσουμε το παιδί που κρύβουμε μέσα μας ως σημάδι στοιχειώδους
ευεξίας και δημιουργίας σαν ένα αταίριαστο ρούχο, κάποια λόγια
που ξεχάστηκαν στον πυρετό της παράστασης ή μια απρόσμενη κίνηση
αρπαγής του μικροφώνου από τον μαθητή που σατίριζε τον Ντούτσε
στο ομώνυμο τραγούδι της Βέμπο μικρά γεγονότα που αποθεώνουν την
μαγεία του θεάτρου και του γνήσιου αυτοσχεδιασμού αναιρώντας κάθε
προσδοκία σκηνοθετικής τελειομανίας.
Τώρα που αργοσβήνει η δόξα της Επιδαύρου και τα
υπερφίαλα ανεβάσματα που επαναλαμβάνουν τα ίδια έργα με τον ίδιο
κουραστικό τρόπο είναι καιρός να βρούμε το αληθινό νόημα της performance
σαν μια συνέχεια των αρχεγόνων μορφών σωματικής έκφρασης θέματα
με τα οποία ασχολείται και θα ασχολείται το συγκεκριμένο site με
αξιόπιστες αναλύσεις. Πιστεύω παράλληλα στην αξιοποίηση του θεατρικού
παιχνιδιού και της θεατρικής παιδείας στη σωστή της διάσταση στην
εκπαίδευση με την κατάλληλη υποδομή ως παράγοντα ψυχικής και συναισθηματικής
ισορροπίας ως απάντηση στη πίεση που ασκείται στο παιδί από κάθε
μορφή εξουσίας.
Ένα γνωστό τραγούδι λέει άλλωστε πως ο χρόνος
ο αληθινός είναι ο γιος μας ο μεγάλος και ο μικρός που σέβεται
τη θεατρική πράξη και μπαίνει κριτικά στο να διαμορφώνει ακόμα
και ατάκες όπως συνέβη στην δική μου επικοινωνία με τα παιδιά στη
διάρκεια των προβών. Με τέτοια ευτυχή συμβάντα επιλέγω με το κόστος
της μοναξιάς του σκοινοβάτη να αφήνομαι στο μαζοχισμό της συγγραφής
συνομιλώντας ηδονικά με τους ήρωες μου μέχρι να ταξιδέψουν στις
σκηνή παίρνοντας το δικό τους μοναδικό και ιδιαίτερο δρόμο.
Κείμενα-σκηνοθεσία Νίκος Θωμόπουλος, στην παράσταση
έπαιξαν οι μαθητές της Ε΄ τάξης του 81ου και 82ου Δημοτικού Σχολείου
Αθηνών (Πετράλωνα).
Νίκος Θωμόπουλος
Εκπαιδευτικός-μελετητής θεάτρου